Nghị Quyết Khẩn Cấp Về Công Bằng Môi Trường Của Việt Nam Tại Đại hội Liên Hội Quốc Tế Nhân Quyền (FIDH) lần thứ 40  

Nghị Quyết Khẩn Cấp VCông Bằng Môi Trường Của Việt Nam              

Tại Đại hội Liên Hội Quốc Tế Nhân Quyền (FIDH) lần thứ 40                  

Tngày 21 đến  24 tháng 10 năm 2019, Đài Bắc, Đài Loan.

Do Hiệp hội Nhân quyền Đài Loan trình bày

Lưu ý rằng vào tháng 4 năm 2016, hơn 300 tấn cá đã chết ở bốn tỉnh phía Bắc miền Trung Việt Nam: Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị và Thừa Thiên, Huế. Sau khi điều tra, bản Báo cáo Quốc hội Việt Nam đã xác định Tập đoàn thép Formosa Hà Tĩnh tại Khu kinh tế Vũng Áng ở Việt Nam là thủ phạm chính trong vụ ô nhiễm gây ra ô nhiễm biển thảm khốc vì đã cách xả nước thải có chứa chất độc hại như phenol và xyanua (cyanide).

Lưu ý rằng Công ty thép Formosa Hà Tĩnh liên kết với Tập đoàn Formosa (FPG) có trụ sở tại Đài Loan, một tập đoàn xuyên quốc gia có lịch sử coi thường, bất chấp các tác động môi trường do các hoạt động của công ty gây ra cho các cộng đồng địa phương nơi công ty hoạt động. FPG và các công ty con quốc tế đã phải đối mặt với các khoản tiền phạt và kiện cáo lớn ở Hoa Kỳ, đáng chú ý là ở Texas, Louisiana và Mississippi sau khi xả thải các hóa chất độc vào đất và nước ngầm.

Nhắc lại rằng Tập đoàn thép Formosa Hà Tĩnh đã công khai nhận trách nhiệm về việc làm ô nhiễm môi trường vào ngày 30 tháng 6 năm 2016.

Lưu ý rằng, vào cuối tháng 6 năm 2016, Tập đoàn Formosa thép Hà Tĩnh đã nói lời xin lỗi và đưa tiền bồi thường 500 triệu USD cho chính phủ, điều này đã bị nhiều tổ chức phi chính phủ (NGO) và xã hội dân sự chỉ trích là số tiền này không đủ và hầu như không đến tay những người bị ảnh hưởng (thiệt hại). Ngoài ra, việc bồi thường đã được đền trước khi có một cuộc thẩm định toàn diện về các thiệt hại và cũng không có sự minh bạch hoặc sự tham gia của công chúng.

Được cảnh báo bởi các cuộc đàn áp có hệ thống từ nhà nước Việt Nam về quyền tự do ngôn luận và quyền hội họp của dân chúng, liên quan đến sự bất bình của họ về thảm họa Formosa Hà Tĩnh. Đường lối bịt miệng những người bất đồng chính kiến ​​và những lời chỉ trích là theo mô hình đàn áp của nhà nước Việt Nam và đã từng bị Liên Hiệp Quốc lên án hết lần này đến lần khác, bao gồm HRC và OHCHR, và được ghi lại bởi một loạt các cơ quan phi chính phủ (NGO).

Lo rằng hội Công lý cho Nạn nhân Formosa JFFV đã thu thập các lời khai và các bản khai từ hàng chục cá nhân, chủ yếu ở các khu vực bị ảnh hưởng của miền Trung Việt Nam, những người đã trải qua và chứng kiến ​​các vụ đàn áp của nhà nước liên quan đến vụ Formosa. Những cuộc đàn áp này đã diễn ra dưới nhiều hình thức, kể cả việc dùng bạo lực nhắm vào những người biểu tình ôn hòa, bắt bớ tùy tiện và giam giữ hàng trăm nhà phê bình và người biểu tình về những lời buộc tội và vũ khí hóa hệ thống tư pháp để bịt miệng những người bất đồng với các án tù dài.

Lo rằng trong vụ Formosa, quyền được khắc phục đã bị vi phạm nặng nề khi các ngư dân và những người ở các tỉnh bị ảnh hưởng đã phải đối mặt với nhiều rào cản để nhận được bồi thường cho các thiệt hại và các vi phạm quyền khác nhau mà họ phải hứng chịu. Chính phủ Việt Nam thiếu tư pháp độc lập và vô tư cần thiết để bù đắp cho những thất bại này, khiến dân chúng không còn chút gì phải bàn cãi vì những bất công mà họ phải đối mặt.

Lưu ý rằng Nhà nước Việt Nam đã không duy trì trách nhiệm và nghĩa vụ của mình đối với công dân theo luật nhân quyền quốc tế (bao gồm những hiệp ước và tuyên ngôn khác nhau mà Việt Nam đã ký và/hoặc phê chuẩn). Việc ô nhiễm biển không chỉ gây ra những lo ngại về môi trường mà còn là những lo ngại nghiêm trọng về các vi phạm lớn của các quyền của con người và các quyền tự do cơ bản khác nhau, như quyền được có môi trường sạch, quyền được có thực phẩm, quyền được có sức khỏe, quyền được làm việc, quyền có tự do ngôn luận, hội họp và quyền được thông tin, và cuối cùng, quyền được khắc phục hiệu quả.

Nhớ lại rằng chính phủ Đài Loan đã phê chuẩn Công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị (ICCPR) và Công ước quốc tế về các quyền kinh tế, xã hội và văn hóa (ICESCR) vào năm 2009 và Đạo luật thực thi hai Công ước đã được ban hành vào ngày 10 tháng 12 năm 2009.

Lưu ý rằng 7.785 nạn nhân Việt Nam đã đệ đơn kiện xuyên quốc gia đối với Tập đoàn Nhựa Formosa lên Tòa án quận Đài Bắc Đài Loan vào ngày 11 tháng 6 năm 2019, để tìm công lý cho ô nhiễm biển thảm khốc ở Việt Nam vào năm 2016 đã gây hại và gây nguy hiểm cho sức khỏe, thể chất của họ.

Được cảnh báo bởi phán quyết mà các luật sư của nguyên đơn nhận được vào ngày 14 tháng 10 năm 2019 từ Tòa án quận Đài Bắc Đài Loan ngày 5 tháng 10 năm 2019, nói rằng Tòa Sơ Thẩm thiếu thẩm quyền xét xử cá nhân đối với vụ kiện này và do đó đã bác bỏ vụ kiện. Lưu ý rằng các nguyên đơn đã quyết định kháng cáo lên Toà Thượng Thẩm ở Đài Bắc Đài Loan, sẽ được đệ trình vào ngày 24 tháng 10 năm 2019.

FIDH tại Đại hội lần thứ 40, Đài Bắc, Đài Loan đề nghị:

Xin hãy gọi cho Tòa án Đài Loan để:

– Yêu cầu Tòa xem xét lại vụ kiện Formosa và nghe các vụ kiện tụng để bảo vệ lợi ích của Nguyên đơn, những người dễ bị tổn thương và để bảo đảm sự thực hành được phù hợp hơn với việc bảo vệ quyền con người theo luật pháp quốc tế. Khẳng định quyền tài phán trong vụ kiện này của tòa án tại Đài Loan sẽ đạt được sự công bằng giữa các bên, đáp ứng nhu cầu phán quyết công bằng và vô tư, và bảo đảm sự nhanh chóng của thủ tục tố tụng và ý tưởng về tố tụng kinh tế.

Hãy kêu gọi chính phủ Việt Nam:

– Cho phép một cuộc điều tra hoàn toàn minh bạch và độc lập về thảm họa Formosa được thực hiện bởi một nhóm chuyên gia quốc tế không thiên vị, với nhiệm vụ xác định và phân tích nguyên nhân và hậu quả của việc thải (xuống biển), đưa ra các biện pháp để buộc những người có trách nhiệm phải chịu trách nhiệm về hành động của họ, cũng như để thẩm định tổng giá trị thiệt hại và tổn thất, và tổng số tiền bồi thường cần được bảo đảm và phải có.

– Phóng thích ngay lập tức và vô điều kiện tất cả những người biểu tình môi trường đang bị giam giữ và cầm tù.

Làm tại Đài Bắc, Đài Loan, ngày 23 tháng 10 năm 2019