FORMOSA, KẺ CƯỚP ĐI HOÀI BÃO VÀ ƯỚC MƠ CỦA TÔI!!!!!

Vào tháng 4 năm 2016, nhà máy thép Formosa ở Hà Tĩnh đã tạo ra một thảm hoạ môi trường ảnh hưởng đến vùng biển miền trung và sinh mạng của hàng triệu người. Đây là câu chuyện của tôi, người trong cuộc.

Cũng như em Nguyễn Hải Giang, bản thân tôi cũng là một cô gái còn rất trẻ được sinh ra và lớn lên với biển. Biển, người mẹ thiên nhiên, ngày ngày nuôi nấng gia đình tôi và biết bao nhiêu gia đình nhỏ khác trong các làng chài gần xa. Tuổi thơ tôi là những ngày rong ruổi trên biển mò cua, bắt ốc và đón chờ cha về sau mỗi chuyến ra khơi. 

Nhưng bỗng một ngày, tôi đã chứng kiến mẹ biển không còn như xưa. Hàng ngàn tấn cá chết nổi trắng mặt biển, bốc mùi hôi thối. Lúc đó tôi cảm nhận được rằng sắp có chuyện không hay xảy ra. Tai họa đã bắt đầu ập đến làng chài vốn rất bình yên của chúng tôi. Tôi nhiều lần tự đặt câu hỏi vì sao, vì ai, thế nào?

Gia đình tôi cũng là nạn nhân của thảm họa này. Vì không còn cá đánh bắt và đánh bắt không ai mua mà cha tôi buộc phải bán tàu, cuộc sống rơi vào bế tắc. Bản thân tôi vừa là nạn nhân, vừa là nhân chứng của thảm họa này. Tôi đã chứng kiến nước biển ở gần khu vực nhà máy Gang thép Formosa Hà Tĩnh có màu đục ngầu, ở gần vách đá có những mảng nước đỏ. Hằng ngày, nhà máy Formosa xả khói đen nghịt làm cả vùng trời ở khu vực Vũng Áng Hà Tĩnh ô nhiễm đến nỗi như nơi đó mặt trời không bao giờ mọc, hơn thế nữa không khí luôn có mùi hôi thối rất khó chịu.  Khi nhìn thấy môi trường bị ô nhiễm, nhiều gia đình li tán, nền kinh tế bị phá nát, tôi không thể không lên tiếng vì sự sống còn của chúng tôi, của đồng bào, của gia đình và tương lai của những người trẻ chúng tôi. 

Đã có nhiều cuộc biểu tình diễn trên khắp cả nước từ Hà Nội, Hà Tĩnh, Nghệ An, Quảng Bình, Sài gòn với mục đích gây sức ép lên chính phủ Việt Nam điều ra nguyên nhân, và thu hút sự hỗ trợ của báo chí truyền thông trong nước và quốc tế. Tôi đã tham gia rất nhiều cuộc biểu tình và chứng kiến cảnh người dân bị đánh đập bằng dùi cui, roi điện, súng, hơi cay….Những lúc đó, lòng tôi đau như cắt, nước mắt cứ thế tuôn trào mà cảm thấy bất lực. Tôi tự hỏi vì sao họ cũng là nạn nhân của thảm họa này, họ là người Việt Nam, lương của họ là do những người dân này trả cho thì vì sao họ lại độc ác và tàn nhẫn với đồng hương đến thế.  Có những người anh chị em đã giúp đỡ chúng tôi rất nhiều như Hoàng Bình, Nguyễn Nam Phong,…thì sau đó không lâu đã bị chính quyền bỏ tù với tội danh chống phá nhà nước. Chúng tôi là những người dân chài lưới nghèo, học thức thấp và tay không tất sắt, chúng tôi đi biểu tình với mong muốn chính phủ theo pháp luật Việt Nam mà xử phạt kẻ có tội. Chúng tôi nào muốn chống phá nhà nước, chúng tôi nào muốn bạo động, chúng tôi chỉ muốn có câu trả lời minh bạch và trả lại biển sạch cho chúng tôi.

Trong suốt 1 năm sau thảm họa, các cuộc biểu tình và tuần hành ôn hòa phản đối Formosa và yêu cầu minh bạch nguyên nhân, làm sạch môi trường diễn ra rất sôi nổi và gây không ít áp lực đến chính quyền. Thay vì giải quyết công ty Formosa, chính quyền địa phương quay sang gây áp lực kinh tế, tinh thần cho gia đình các nạn nhân. Cá nhân tôi lần lượt bị an ninh đến hội cờ đỏ theo dõi, truy tìm để đánh đập, đe dọa. Gia đình và bản thân tôi thật sự rất hoang mang, lo sợ về sự an toàn của tôi nên gia đình khuyên tôi đi nước ngoài du học hoặc đi lao động để bảo toàn tính mạng và phụ giúp gia đình. 

Cuối cùng, tôi quyết định đi du học. Trong suốt thời gian chuẩn bị giấy tờ, :họ” vẫn không buông tha thôi, tôi luôn bị theo dõi rất gắt gao làm cho tôi ăn không ngon, ngủ không yên. Vì là một Kito hữu, tôi chỉ biết kiên trì cầu nguyện cầu nguyện với Thiên Chúa và quyết tâm không bỏ cuộc vì tương lai, vì ước mơ và hoài bão của mình và gia đình. Tôi đã lên kế hoạch cho bản thân trong suốt 4 năm học là tôi sẽ học những gì, làm gì, sẽ đi đâu. Mọi thứ rất suôn sẻ từ việc xin giấy tờ tư pháp ở địa phương đến xin visa. Niềm vui chưa dám san sẻ với ai thì sự lo lắng của tôi đã thành hiện thực “Tôi bị cấm xuất cảnh”. Khi bước qua cửa an ninh, họ nói hệ thống máy tính bị “sập”. Tôi cảm giác biết chắc sẽ có chuyện không hay xảy ra, tôi mượn vội điện thoại báo tin cho người nhà về tình hình của mình. 

Một lát sau, tôi được hai an ninh mời vào phòng làm việc như cách họ thường dùng để mời những nhà hoạt động khác. Tôi phải đối mặt với họ 3 tiếng đồng hồ. Họ yêu cầu hợp tác từ hai phía, có câu hỏi tôi trả lời, có câu hỏi tôi thiện quyền im lặng. Thế là họ cướp điện thoại và hộ chiếu của tôi đưa đi dù trong đó đã chẳng còn gì nhưng đó là tài sản cá nhân tôi không đồng ý và đã to tiếng. Sau đó họ quay trở vào và đưa ra một tờ giấy liệt kê những việc tôi đã làm liên quan đến việc giúp đỡ người dân kiện cáo và biểu tình chống đối Formosa trong suốt thời gian vừa qua. Tôi không thực sự bàng hoàng hay bất ngờ vì những gì tôi nghĩ về việc chính quyền bao che và giúp đỡ nhà máy Formosa là quá rõ ràng rồi. Tôi ký biên bản dừng xuất cảnh và lấy hành lý cùng tài sản cá nhân và quay trở về nhà. Nước mắt tôi như chảy ngược vào trong, tôi không thể khóc chỉ biết im lặng và nhìn xa xăm trên chuyến xe từ sân bay về nhà.

Sau một thời gian, gia đình tôi cũng tìm đủ cách để tôi đi được nước ngoài vì đối với tôi lúc đó chỉ có đi nước ngoài là an toàn cho bản thân, nhưng khi người thân nhờ tới chính quyền địa phương thì họ kêu tôi nhận tội không tham gia biểu tình và chính thức xin lỗi. Đối với tôi đó là hành động phản bội lại Thiên Chúa, phản bội lại sự thật, phản bội người thân cũng như những người đã tin tưởng mình. Nếu tôi chấp nhận, họ sẽ để cho tôi được tiếp tục đi du học . Nhưng không, tôi sẽ không bao giờ làm vậy. Tôi không tin tưởng vào những lời nói của chính quyền địa phương bởi vì chẳng ai biết họ sẽ trở mặt khi nào. Cuối cùng không ai biết được họ dừng xuất cảnh tôi trong thời gian là bao lâu. Cá nhân tôi cũng không được thông báo và họ vẫn im lặng trực tiếp hoặc gián tiếp theo dõi tôi từ đó đến nay. Bản thân tôi thì vẫn rất buồn vì không biết khi nào mới có thể có lại được sự tự do để tiếp tục theo đuổi ước mơ và hoài bão của mình.

Trước giờ tôi chưa bao giờ hối hận vì những việc mình đã làm. Nhờ vậy tôi mới thực sự cảm nhận sâu sắc về thực trạng xã hội ở Việt Nam và trưởng thành hơn trong nhận thức. Đôi lúc tôi cảm giác như mình khác người vì mình làm ngược lại với tất cả các bạn đồng trang lứa, nhưng tôi tin rằng thời gian sẽ trả lời tất cả.

Hiện tai, tôi chỉ mong mỏi một điều là môi trường được làm sạch còn không thì Formosa phải rút khỏi Việt Nam, bồi thường thiệt hại cho các nạn nhân theo đúng thiệt hại họ chịu. Chính quyền Việt Nam nên đảm bảo công ăn việc làm cho người dân chịu thảm họa. Và bản thân tôi vẫn mong muốn sớm được trả lại tự do đi lại để tiếp tục thực hiện ước mơ của mình.

Ngày 12/6/2019.